Gry wideo a agresja i umiejętności: co pokazują badania

Sprawdzamy, co badania mówią o wpływie gier wideo na agresję, uwagę i zdolności poznawcze. Zestawiamy wyniki i pokazujemy ich ograniczenia.

Badania nad graniem w gry wideo pokazują, że ich wpływ na agresję i umiejętności zależy od rodzaju gry, grupy badanej i sposobu pomiaru, dlatego wyniki warto czytać ostrożniej, niż sugerują nagłówki prasowe.

Czy gry wideo zwiększają agresję u nastolatków?

Najnowsze z omawianych badań, opublikowane w 2019 roku w czasopiśmie „Royal Society Open Science”, nie wykazało związku między grami przemocowymi a agresją oceniana przez opiekunów. Objęło ono 1004 brytyjskich nastolatków w wieku 14–15 lat. Co istotne, plan analizy zatwierdzono jeszcze przed zebraniem danych, co ogranicza ryzyko dopasowania wniosków do oczekiwanych rezultatów.

Jak Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne ocenia wpływ gier na przemoc?

Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (APA) od 2005 roku ma w tej sprawie oficjalną rezolucję, która jednak nie przesądza sprawy. W 2015 roku APA uznało, że materiał dotyczący związku gier z poważnymi przestępstwami o charakterze brutalnym jest niewystarczający. W aktualizacji z 2020 roku organizacja ostrzegła przed wykorzystywaniem tej rezolucji jako dowodu na przyczyny masowych strzelanin. Jednocześnie APA utrzymuje, że istnieje niewielki związek między grami a zachowaniami agresywnymi o niższym nasileniu, takimi jak krzyk czy szarpanie.

Czy gry poprawiają precyzję i szybkość pracy?

Tak, ale z zastrzeżeniami. W badaniu Rossera z 2007 roku, opublikowanym w „Archives of Surgery”, wzięło udział 33 lekarzy uczących się laparoskopii. Najlepsza jedna trzecia pod względem grania wykonywała zadania o 47% mniej błędów i o 39% szybciej. Autorzy stwierdzili jednak współwystępowanie cech, a nie dowiedli, że gry są ich przyczyną.

Wcześniej, w 2003 roku, Green i Bavelier w „Nature” zanotowali poprawę uwagi wzrokowej u osób, które dopiero zaczynały trening w grach akcji. Eksperyment z 2013 roku w „PLOS ONE” objął 72 studentki, które grały przez 40 godzin. Grupa grająca w zmodyfikowanego „StarCraft” poprawiła elastyczność poznawczą w porównaniu z grupą grającą w „The Sims 2”. Wskaźnik Bayesa wyniósł 40,76, co oznacza silne wsparcie dla hipotezy o efekcie treningu, a nie wzrost inteligencji ani przewagę punktową.

Czy trening w grach może wpływać na mózg osób starszych?

Badanie Westa z 2017 roku dotyczyło sześciomiesięcznego treningu w platformówkach 3D, głównie w „Super Mario 64”, u uczestników w wieku 55–75 lat. Rezonans magnetyczny wykazał wzrost istoty szarej w hipokampie. Wyniki mają jednak ograniczenia: w grupie grającej badanie ukończyło osiem osób, a część uczestników dołączyła poza losowaniem. Autorzy nie sprawdzali też efektów klinicznych, takich jak choroba Alzheimera czy PTSD, więc wyniku nie należy traktować jako terapii.

Badanie	Rok	Grupa	Główny wynik	Ograniczenie
APA – aktualizacja	2020	Ocena stanowiska	Przestroga przed utożsamianiem rezolucji z przyczynami strzelanin	Dotyczy interpretacji, nie nowego eksperymentu
Royal Society Open Science	2019	1004 nastolatków, 14–15 lat	Brak związku gier przemocowych z agresją wg opiekunów	Ocena przez opiekunów
Rosser, Archives of Surgery	2007	33 lekarzy	47% mniej błędów, 39% szybciej u najlepszej 1/3	Współwystępowanie, bez dowodu przyczynowości
Green i Bavelier, Nature	2003	Początkujący gracze akcji	Poprawa uwagi wzrokowej	Wczesny etap badań
PLOS ONE	2013	72 studentki, 40 godzin	Poprawa elastyczności poznawczej	Wynik zależny od gry porównawczej
West	2017	Osoby 55–75 lat, 6 miesięcy	Wzrost istoty szarej w hipokampie (MRI)	Ośmiu ukończyło w grupie grającej

Warto też wspomnieć o raporcie „Virtual Worlds, Real Leaders” z 2007 roku, przygotowanym na zlecenie IBM. Opierał się na obserwacjach, ankietach i wywiadach, ale nie rozstrzygał, jak gry przekładają się na sukcesy zawodowe liderów gildii.

Co to oznacza dla Ciebie jako gracza?

Dla przeciętnego gracza najważniejszy wniosek jest taki, że gry mogą trenować konkretne umiejętności, takie jak uwaga wzrokowa, elastyczność myślenia czy precyzja ruchów, ale nie zastępują inteligencji ani nie wyznaczają charakteru. Rodzicom warto pamiętać, że dowody na agresję są słabsze, niż zakładają sensacyjne nagłówki, a jednocześnie nie należy ignorować treści gry i czasu, który dziecko na nią poświęca. Osoby, które chcą wykorzystać gry jako trening poznawczy, powinny traktować je jako uzupełnienie, a nie zamiennik aktywności fizycznej, nauki i kontaktów z ludźmi.